Omgeving / Fortgebouw

 Het Fort bij Edam is, vergeleken met veel andere forten binnen de Stelling van Amsterdam, een relatief modern type fort. Het is van het zogenaamde B-type dat zich van de oudere typen onder andere onderscheidt door het gebruik van (deels) gewapend in plaats van ongewapend beton (of in sommige gevallen zelfs baksteen).


Stelling van Amsterdam: fort B-type
(Afbeelding: Lex Tempelman, Illustratoren Oost-Nederland)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 Het Fort bij Edam heeft tegelijkertijd een paar opvallende afwijkingen ten opzichte van het B-type fort. Zo zijn er in Edam geen korte zijfronten met hefkoepels. En het mitrailleurblok voor het voorgebouw heeft in Edam plaatsgemaakt voor een pantserkazemat.

Hoofdgebouw


Fort bij Edam: hoofdingang
(Foto: Frank van Drie, St. Fort bij Edam)

 Als men het centrale forteiland opkomt vanaf het buitenterrein over de toegangsdam valt direct de lange keelmuur van het fort op. Dit is de kant waarvandaan de vijand niet werd verwacht. Die kwam immers vanuit het noorden. De naam keelmuur zegt het al een beetje: het is de zwakke kant van een fort. Niettemin moest men bedacht zijn op infanterie-aanvallen in de rug.
 De beide uiteinden van het keel- of hoofdgebouw zijn geconstrueerd als zogenaamde keelkazematten. Daarin stonden mitrailleurs opgesteld ter verdediging tegen eventuele infanterie-aanvallen op het keelgebied.

In de oostelijke keelkazemat stonden tevens mitrailleurs ter verdediging van het stoomgemaal naast het fort, het havengebied en de zeesluis. In de westelijke keelkazemat stonden naast de mitrailleurs twee 7cm kanonnen voor verderdragend vuur die het gebied tot aan het volgende fort in de Stelling (Kwadijk) moesten dekken.
 Het tussenliggende deel van het hoofdgebouw telt negentien stalen deuren die alle voorzien zijn van een zware barricadering, ter verdediging tegen binnendringers en explosies.

Deze negentien deuren geven toegang tot evenveel ruimtes in het hoofdgebouw.

 Eén daarvan dient als hoofdingang. Boven de hoofdingang staat de naam van het fort ingegoten. De overige deuren geven toegang tot de verblijfslokalen van de (onder)officieren en manschappen, de wacht, de keuken, de cantine en de was- en toiletruimten.

 Al deze ruimtes komen uit op een lange doorlopende gang, de frontgang. Via deze gang bereikt men tevens de keelkazematten aan beide uiteinden van het hoofdgebouw.

Poterne en voorgebouw


Fort bij Edam: keuken
(Foto: Frank van Drie, Stichting Fort bij Edam)

 Achter de ruimte waar zich de hoofdingang bevindt is het hoofdgebouw verbonden met het voorgebouw via de poterne. De poterne is de grootste ruimte die in het fort te vinden is en die daarom onder andere diende als verzamelplaats voor appels en andere bijeenkomsten.

 Het voorgebouw met zijn wachtlokaal en munitielokaal diende onder meer als verzamel- en distributiepunt voor de manschappen en de munitie die nodig waren in de frontkazemat en op de frontwal.

Frontkazemat

 De frontkazemat wordt vanuit het voorgebouw bereikt via een gang waarvandaan een trap omhoog leidt naar de ruimte waar twee 7 cm kanonnen stonden die de noordelijke frontsector dienden te verdedigen.


Fort bij Edam: frontkazemat
(Foto: Frank van Drie, Stichting Fort bij Edam)
 De frontkazemat van het Fort bij Edam is (samen met Fort aan de Drecht) enig in zijn soort. Waar andere forten binnen de Stelling hefkoepels hebben ter bescherming tegen vijandelijk vuur, is de Edamse frontkazemat afgedekt met stalen platen met een dikte van 15 cm (boven) tot 17 cm (vóór) met gewichten van zeventien respectievelijk twaalf ton. Dat noemt men een pantserkazemat.

Klik hier voor de agenda 2010.

Zaterdag 4 september     Fort zelfstandig te bezichtigen, met Radiozend special.entree 2.50 euro p.p. Fort open van 12.00 tot 16.30 uur. meer info >>

Zondag 5 september     Gidsdag .entree 2.50 euro p.p. Fort open van 12.00 tot 16.30 uur.

Zaterdag 11 en zondag 12 september
      Open monumentenweekend
Fort zelfstandig te bezichtigen.entree 2.50 euro p.p. Fort open van 12.00 tot 16.30 uur.

Zondag 19 september      Fort zelfstandig te bezichtigen .entree 2.50 euro p.p. Fort open van 12.00 tot 16.30 uur.

 


Kinderfeestjes: u kunt weer reserveren:
tel: 020-4182141 of
kinderfeestfortbijedam@gmail.com 
 
Klik hier voor meer informatie over kinderfeestjes